Kompetencje

Kompetencje – co to jest

Kompetencje to połączenie wiedzy, umiejętności i postaw, które pozwala skutecznie wykonywać pracę na danym stanowisku. Kompetentna osoba nie tylko wie, jak działać, ale w realnych sytuacjach zawodowych regularnie osiąga oczekiwany efekt.

W firmach kompetencje wykorzystuje się do tworzenia opisów stanowisk, ocen okresowych, planowania rozwoju i decyzji o awansie. Zbiór kompetencji wymaganych w organizacji to model kompetencji.

Kompetencja a kompetentność

Kompetencja to pojedyncze wymaganie wobec pracownika, które da się opisać i zmierzyć, np. negocjowanie czy myślenie analityczne. Kompetentność to ogólna zdolność do skutecznego działania w danej dziedzinie, którą osiąga się, mając odpowiednie kompetencje i umiejętnie je stosując.

Rodzaje kompetencji

Kompetencje komunikacyjne

Kompetencje komunikacyjne to zdolność skutecznego porozumiewania się ze współpracownikami, przełożonymi, klientami i partnerami. Obejmują kilka umiejętności:

• jasne i zwięzłe formułowanie myśli w mowie i piśmie;
• aktywne słuchanie i zadawanie pytań doprecyzowujących;
• dopasowanie stylu komunikacji do rozmówcy;
• udzielanie i przyjmowanie informacji zwrotnej;
• rozwiązywanie konfliktów bez agresji.

Najważniejsze są dla menedżerów, handlowców, obsługi klienta i HR, ale w pracy zespołowej przydają się każdemu.

Jak oceniać kompetencje pracowników

1. Stworzyć model kompetencji. Określić kompetencje kluczowe firmy i wymagania dla każdego stanowiska.
2. Opisać poziomy. Dla każdej kompetencji ustalić skalę ze wskaźnikami zachowań na poziomie podstawowym, średnim i eksperckim.
3. Zbierać oceny z kilku źródeł. Samoocena, ocena przełożonego i ocena 360 stopni dają pełniejszy obraz.
4. Porównać z wymaganiami. Matryca kompetencji pokazuje luki między poziomem wymaganym a faktycznym.
5. Zaplanować rozwój. Luki stają się celami szkoleń i mentoringu.

Kompetencje w Polskiej Ramie Kwalifikacji

W Polsce Polska Rama Kwalifikacji, będąca częścią Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, opisuje efekty uczenia się w trzech kategoriach: wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne. Ten sam podział dobrze sprawdza się w firmowych modelach kompetencji, bo łączy to, co pracownik wie, z tym, co potrafi zrobić, i z tym, jak działa w zespole.

W module Perform od PeopleForce kompetencje opisuje się w bibliotece i łączy z ocenami okresowymi: przełożony i pracownik oceniają każdą kompetencję na skali, a wyniki zapisują się razem z oceną. Dzięki zarządzaniu kompetencjami firma widzi luki między wymaganym a faktycznym poziomem i przenosi je do indywidualnych planów rozwoju.