Rotacja pracowników

Co to jest rotacja pracowników?

Rotacja pracowników

Rotacja pracowników (fluktuacja kadr, employee turnover) to zjawisko odchodzenia pracowników z firmy i zastępowania ich nowymi osobami. Mierzy się ją jako odsetek osób, które odeszły w danym okresie, w stosunku do średniego zatrudnienia. Rotację liczy się dla całej firmy, działów, stanowisk lub lokalizacji, aby zobaczyć, gdzie ludzie odchodzą najczęściej.

Co to jest rotacja pracowników

Pewna rotacja występuje w każdej firmie: ludzie przeprowadzają się, zmieniają zawód, przechodzą na emeryturę. Problemem staje się wtedy, gdy odchodzą osoby, które firma chciałaby zatrzymać, albo gdy odejść jest tak dużo, że rekrutacja i wdrażanie nowych osób nie nadążają. Dlatego liczy się nie tylko ogólny wskaźnik, ale też to, kto odchodzi i dlaczego. Pokrewnym pojęciem jest atrycja, czyli zmniejszanie zatrudnienia bez zastępowania osób, które odeszły.

Rodzaje rotacji pracowników

Rodzaj	Co oznacza	Przykład
Dobrowolna	Pracownik odchodzi z własnej inicjatywy	Przejście do konkurencji za wyższe wynagrodzenie
Przymusowa	Decyzję podejmuje pracodawca	Zwolnienie z powodu wyników, redukcja etatów
Pożądana (funkcjonalna)	Odchodzi słaby pracownik, łatwy do zastąpienia	Rozstanie po nieudanym okresie próbnym
Niepożądana (dysfunkcjonalna)	Odchodzi cenny pracownik, trudny do zastąpienia	Odejście kluczowego inżyniera
Wewnętrzna	Pracownik zmienia stanowisko w ramach firmy	Przejście z obsługi klienta do sprzedaży
Naturalna	Odejścia, których nie da się uniknąć	Emerytura, przeprowadzka za granicę

Przyczyny rotacji pracowników

Wynagrodzenie poniżej rynku i brak regularnych podwyżek.
Brak perspektyw rozwoju: pracownik nie widzi kolejnego stanowiska ani nowych zadań.
Relacja z przełożonym i brak regularnej informacji zwrotnej.
Przeciążenie i wypalenie, nierówny podział pracy.
Słaby onboarding: nowe osoby odchodzą w pierwszych miesiącach, bo oczekiwania rozminęły się z rzeczywistością.
Warunki pracy: grafik, tryb pracy, dojazdy.

Jak obliczyć wskaźnik rotacji pracowników

Podstawowy wzór: wskaźnik rotacji = liczba osób, które odeszły w okresie / średnie zatrudnienie w okresie × 100%. Przykład: jeśli w ciągu roku odeszło 18 osób, a średnie zatrudnienie wynosiło 150, wskaźnik rotacji to 12%. Warto liczyć osobno rotację dobrowolną i przymusową oraz rotację nowych pracowników w pierwszym roku. Więcej wzorów i przykładów zawiera artykuł czym jest wskaźnik rotacji pracowników i jak go obliczyć oraz hasło wskaźnik rotacji.

Jak zmniejszyć rotację pracowników

Ustalenie przyczyn dzięki rozmowom wyjściowym z odchodzącymi i rozmowom stay z osobami, które firma chce zatrzymać.
Regularny pomiar nastrojów, np. przez eNPS, aby zauważyć ryzyko przed złożeniem wypowiedzenia.
Przegląd wynagrodzeń na stanowiskach z najwyższą rotacją.
Pokazanie ścieżek rozwoju i rozmowy o nich na spotkaniach 1:1.
Lepszy onboarding, jeśli ludzie odchodzą w pierwszych trzech miesiącach.

Rotacja pracowników a Kodeks pracy

Do analizy warto zapisywać tryb rozwiązania umowy, bo od razu wskazuje rodzaj rotacji. Wypowiedzenie przez pracownika (art. 30 § 1 pkt 2 KP) to rotacja dobrowolna, a wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy przez pracodawcę to rotacja przymusowa. Porozumienie stron (art. 30 § 1 pkt 1 KP) może oznaczać jedno i drugie, dlatego przy nim warto odnotować, kto był inicjatorem.

Rotacja pracowników w PeopleForce

W Core HR dostępny jest raport odejść. Pokazuje łączną i średnią miesięczną rotację, średni staż osób, które odeszły, oraz liczbę odejść w kolejnych miesiącach na tle zatrudnienia. Odejścia są pogrupowane według przyczyn i typów, które firma konfiguruje sama, a przy każdej osobie widać, czy można ją ponownie zatrudnić. Aby wcześniej wychwycić ryzyko, ankiety eNPS w module Pulse pokazują, w których zespołach spada lojalność.

Najczęstsze pytania

Jaki wskaźnik rotacji pracowników jest normalny?

Nie ma jednej normy: w handlu detalicznym czy call center rotacja jest znacznie wyższa niż w IT lub w produkcji wymagającej wysokich kwalifikacji. Bardziej miarodajne jest porównanie z własnymi danymi z poprzednich lat i osobne śledzenie rotacji niepożądanej.

Czym różni się rotacja od atrycji?

Przy rotacji na miejsce osoby, która odeszła, zatrudnia się kogoś nowego. Przy atrycji stanowisko pozostaje nieobsadzone i zatrudnienie się zmniejsza.