Mobbing w miejscu pracy

Czym jest mobbing w miejscu pracy?

Mobbing w miejscu pracy to uporczywe nękanie pracownika: powtarzalne, nawracające lub stałe zachowania, które go upokarzają, zastraszają, ośmieszają, izolują albo zaniżają ocenę jego przydatności zawodowej. Sprawcą może być przełożony, współpracownicy, a nawet podwładni.

Od pojedynczego konfliktu mobbing odróżnia powtarzalność i to, że osoba nękana nie jest w stanie sama się obronić. Jednorazowa kłótnia to konflikt, a seria upokarzających uwag przez kilka tygodni to już sygnał mobbingu.

Nowa definicja mobbingu w Kodeksie pracy

5 listopada 2026 r. wchodzi w życie znowelizowany art. 94³ Kodeksu pracy. Mobbing będzie oznaczać zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika, a uporczywość to nękanie powtarzalne, nawracające lub stałe. Z definicji znika wymóg długotrwałości oraz konieczność wykazania celu i skutku działań sprawcy, co ułatwia pracownikom dochodzenie roszczeń.

Nowe przepisy obejmują także zachowania, które rozpoczęły się przed 5 listopada 2026 r., jeżeli trwały po tej dacie.

Przykłady mobbingu

• Upokarzanie: krzyk, obraźliwe uwagi, ośmieszanie przy współpracownikach lub klientach.
• Izolowanie: pomijanie przy spotkaniach, korespondencji i decyzjach, wykluczanie z wydarzeń zespołu.
• Sabotowanie pracy: ukrywanie informacji, wyznaczanie niewykonalnych terminów, odbieranie zadań lub przypisywanie sobie cudzych wyników.
• Nieuzasadniona krytyka: stałe czepianie się szczegółów, publiczne krytykowanie, obwinianie za cudze błędy.
• Zastraszanie: grożenie zwolnieniem, nadmierna kontrola, agresywna mowa ciała.
• Nękanie w kanałach cyfrowych: wrogie wiadomości, wykluczanie z czatów zespołu.

Co nie jest mobbingiem?

Mobbingiem nie jest rzeczowa krytyka efektów pracy, rzetelna ocena okresowa, egzekwowanie obowiązków i regulaminów, proporcjonalna kara porządkowa ani pojedynczy konflikt między współpracownikami. Takie działania stają się mobbingiem dopiero wtedy, gdy są powtarzane w celu upokorzenia lub wyizolowania konkretnej osoby. Mobbing różni się też od molestowania, które związane jest z płcią lub inną cechą chronioną i może być jednorazowe.

Jak dział HR powinien przeciwdziałać mobbingowi

1. Polityka antymobbingowa. Opis niedopuszczalnych zachowań z przykładami, sposób zgłaszania i konsekwencje, ujęte w regulaminie pracy lub obwieszczeniu.
2. Bezpieczne kanały zgłoszeń. Możliwość zgłoszenia poza bezpośrednią ścieżką służbową, w tym anonimowo przez kanał zgłoszeń naruszeń.
3. Szybkie i bezstronne postępowanie wyjaśniające. Rozmowy z osobą zgłaszającą, osobą wskazaną i świadkami, z udokumentowaniem każdego kroku.
4. Ochrona osoby zgłaszającej. Rozdzielenie stron na czas wyjaśnień i reagowanie na każde działanie odwetowe.
5. Proporcjonalne konsekwencje. Od kary porządkowej po rozwiązanie umowy w poważnych przypadkach.
6. Profilaktyka. Szkolenia dla menedżerów i regularne, anonimowe badania pulsu pozwalają wychwycić sygnały ostrzegawcze.

Co może zrobić osoba nękana

• Zapisywać każde zdarzenie: datę, miejsce, przebieg i świadków.
• Zachowywać maile, wiadomości i inne dowody.
• Zgłosić sytuację przełożonemu, działowi HR lub przez kanał zgłoszeń.
• Skorzystać z pomocy lekarza lub psychologa i zachować dokumentację medyczną.
• Jeśli pracodawca nie reaguje, zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy lub wnieść pozew do sądu pracy o zadośćuczynienie albo odszkodowanie.

Jak PeopleForce wspiera przeciwdziałanie mobbingowi

W module Desk kanał zgłoszeń naruszeń pozwala zgłosić sprawę anonimowo i prowadzić korespondencję z osobami wyjaśniającymi sprawę bez ujawniania tożsamości. Każda sprawa ma pełną historię, więc postępowanie jest udokumentowane od pierwszej wiadomości, czego wymagają nowe procedury antymobbingowe.

W module Pulse prowadzi się anonimowe badania zaangażowania i eNPS, które pomagają wskazać zespoły z pierwszymi sygnałami nękania, zanim pojawią się formalne skargi lub odejścia.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest mobbingiem w pracy?

Uporczywe, czyli powtarzalne, nawracające lub stałe nękanie pracownika, np. upokarzanie, zastraszanie, izolowanie czy zaniżanie oceny jego pracy. Pojedynczy konflikt ani rzeczowa krytyka nie są mobbingiem.

Od kiedy obowiązuje nowa definicja mobbingu?

Od 5 listopada 2026 r. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników mają czas do 5 maja 2027 r. na dostosowanie wewnętrznych zasad i procedur.

Jakie roszczenia przysługują ofierze mobbingu?

Pracownik może dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, a jeżeli rozwiązał umowę z powodu mobbingu, także odszkodowania. Nowelizacja wprowadza minimalną wysokość zadośćuczynienia.

Gdzie zgłosić mobbing w pracy?

W pierwszej kolejności pracodawcy, zgodnie z wewnętrzną procedurą antymobbingową. Jeśli to nie pomaga, można zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy lub wnieść pozew do sądu pracy.