Mobbing

Co to jest mobbing w pracy, jak definiuje go Kodeks pracy, jakie są rodzaje i przykłady mobbingu, czym różni się od molestowania i co powinien zrobić pracodawca

Główna Słowniczek HR

Mobbing

Co to jest mobbing

Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika przez pracodawcę, przełożonego lub współpracowników, które prowadzi do zaniżonej oceny jego przydatności zawodowej, ma na celu poniżenie lub ośmieszenie go albo izolowanie i wyeliminowanie z zespołu. Osobę, która stosuje mobbing, nazywa się mobberem.

Pojęcie mobbingu w pracy upowszechnił szwedzki psycholog Heinz Leymann w latach 80. XX wieku. Opisał 45 typowych zachowań mobbera i podzielił je na pięć grup, które do dziś pomagają rozpoznać mobbing.

Rodzaje i przykłady mobbingu

Grupa	Przykłady zachowań
Ograniczanie komunikacji	przerywanie, ignorowanie, brak odpowiedzi na wiadomości, krzyk
Izolacja społeczna	pomijanie w spotkaniach, przesadzanie na bok, zakaz rozmów z daną osobą
Atak na reputację	plotki, wyśmiewanie, publiczne umniejszanie wyników
Nacisk przez zadania	bezsensowne lub niewykonalne zadania, odbieranie obowiązków, ukrywanie informacji
Zagrożenie zdrowia	groźby, praca w szkodliwych warunkach, doprowadzanie do stresu i choroby

Mobbing może być pionowy (bossing, gdy nęka przełożony), poziomy (nękają współpracownicy) lub oddolny (podwładni wobec przełożonego).

Mobbing, molestowanie i dyskryminacja

	Mobbing	Molestowanie	Dyskryminacja
Na czym polega	uporczywe i długotrwałe nękanie	zachowanie naruszające godność, związane np. z płcią lub wiekiem	nierówne traktowanie z powodu cechy chronionej
Czas trwania	musi być długotrwały	może być jednorazowe	może być jednorazowa
Podstawa prawna	art. 94³ KP	art. 18³ᵃ § 5 KP	art. 18³ᵃ KP

Więcej o pokrewnych zjawiskach w artykułach o molestowaniu w pracy i bullyingu w pracy.

Jak przeciwdziałać mobbingowi: 6 kroków

Polityka antymobbingowa. Należy opisać, co jest mobbingiem, gdzie zgłaszać nieprawidłowości i jak firma rozpatruje skargi, a zasady wpisać do regulaminu pracy lub kodeksu etyki.
Bezpieczny kanał zgłoszeń. Pracownicy milczą, gdy boją się odwetu, dlatego potrzebna jest możliwość anonimowego zgłoszenia.
Komisja antymobbingowa. Każdy przypadek wymaga wysłuchania obu stron, zebrania dowodów i pisemnego zapisu decyzji.
Szkolenia dla menedżerów. Duża część przypadków mobbingu dotyczy przełożonych, dlatego warto uczyć ich udzielania informacji zwrotnej bez poniżania.
Sygnały ostrzegawcze. Regularne ankiety, rozmowy końcowe i rosnąca rotacja w jednym zespole często jako pierwsze pokazują problem.
Wsparcie poszkodowanych. Mobbing szkodzi zdrowiu psychicznemu, dlatego osoba poszkodowana potrzebuje ochrony przed naciskiem i dostępu do pomocy psychologicznej.

Mobbing w Kodeksie pracy

Definicję mobbingu zawiera art. 94³ § 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z nią mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu. Art. 94³ § 1 nakłada na pracodawcę obowiązek przeciwdziałania mobbingowi.

Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić zadośćuczynienia, a osoba, która z powodu mobbingu rozwiązała umowę, ma prawo do odszkodowania nie niższego niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy z tego powodu składa się na piśmie, ze wskazaniem przyczyny. Zgłoszenia mobbingu mogą też podlegać ustawie o ochronie sygnalistów, która obowiązuje firmy zatrudniające co najmniej 50 osób. Więcej na ten temat w artykule o whistleblowingu.

PeopleForce pomaga wcześnie zauważyć i zatrzymać mobbing. W Desk pracownik może anonimowo zgłosić mobbing, a zgłoszenie automatycznie trafia do odpowiedzialnej osoby. Pulse pokazuje, gdzie spada zaangażowanie i poczucie bezpieczeństwa w zespole, a politykę antymobbingową można wysłać do zapoznania i podpisu przez podpis elektroniczny z Autenti w Core HR.