Wynagrodzenie netto

Wynagrodzenie netto (ang. net pay) to kwota, którą pracownik faktycznie otrzymuje za okres rozliczeniowy po odjęciu od wynagrodzenia brutto wszystkich obowiązkowych i dobrowolnych potrąceń. Potocznie nazywa się je pensją „na rękę” i to właśnie ta liczba widnieje w ostatnim wierszu paska wynagrodzenia. Brutto to kwota zapisana w umowie o pracę; netto to kwota, która wpływa na konto.

Wzór na wynagrodzenie netto

Struktura obliczenia jest prosta, nawet jeśli poszczególne potrącenia nie są:

Netto = Brutto − Składki społeczne ZUS − Składka zdrowotna − Zaliczka na PIT − Inne potrącenia

Brutto obejmuje wynagrodzenie zasadnicze lub stawkę godzinową, nadgodziny, premie, dodatki, wynagrodzenie urlopowe i chorobowe za dany okres. Składki społeczne pracownika to łącznie 13,71 % brutto: emerytalna 9,76 %, rentowa 1,5 % i chorobowa 2,45 %. Składka zdrowotna wynosi 9 % podstawy pomniejszonej o składki społeczne. Zaliczka na PIT jest naliczana według skali 12 % lub 32 % po odjęciu kosztów uzyskania przychodu i kwoty zmniejszającej podatek. Inne potrącenia to wpłaty do PPK (domyślnie 2 %), składki związkowe, zajęcia komornicze, spłaty pożyczek z kasy zapomogowo-pożyczkowej czy ubezpieczenia grupowe. Art. 87 i 871 Kodeksu pracy ograniczają potrącenia niepodatkowe: co do zasady do połowy wynagrodzenia, a kwota wolna od potrąceń odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu netto.

Przykład obliczenia

Pracownik na umowie o pracę zarabia 8 000 zł brutto miesięcznie i pracuje w miejscowości zamieszkania. Składki społeczne 13,71 % = 1 096,80 zł. Podstawa składki zdrowotnej 6 903,20 zł, składka 9 % = 621,29 zł. Podstawa opodatkowania: 6 903,20 − 250 zł kosztów = 6 653 zł (po zaokrągleniu); podatek 12 % = 798,36 zł minus kwota zmniejszająca 300 zł daje zaliczkę 498 zł. Netto = 8 000 − 1 096,80 − 621,29 − 498 = 5 783,91 zł. Pracodawca płaci dodatkowo około 20 % brutto w składkach po swojej stronie, więc pełny koszt zatrudnienia to około 9 640 zł. Ta kwota nigdy nie pojawia się w netto pracownika. Osoby do 26 lat korzystają z ulgi dla młodych, dlatego ich netto przy tym samym brutto jest wyższe.

Netto a brutto: skąd bierze się zamieszanie

W Polsce ogłoszenia o pracę i umowy operują kwotą brutto, a kandydaci myślą o kwocie „na rękę”, co prowadzi do rozczarowań przy pierwszej wypłacie. Dwie osoby z identycznym brutto mogą mieć różne netto ze względu na wiek, PPK, wspólne rozliczanie z małżonkiem, przekroczenie progu podatkowego w trakcie roku lub zajęcia komornicze. Dlatego w ofercie warto podawać brutto z orientacyjnym netto, a przy zmianie formy współpracy na B2B wyjaśniać, że „netto” na fakturze liczy się zupełnie inaczej. Szerszą różnicę między dochodem brutto i netto, także poza wynagrodzeniem za pracę, opisuje hasło dochód brutto a netto.

Dlaczego netto ma znaczenie dla HR

To według netto kandydaci porównują oferty, pracownicy oceniają podwyżkę i zauważają błędy na liście płac. Wpływa też na decyzje o wynagrodzeniach: premia, która brutto wygląda hojnie, po potrąceniach topnieje o blisko 30 %, dlatego firmy uzupełniają pakiet o benefity pozapłacowe, które są korzystniej opodatkowane. Komunikując zmianę wynagrodzenia, warto pokazać efekt w netto, a nie tylko w brutto. Dział finansów potrzebuje z kolei trzeciej liczby: pełnego kosztu pracodawcy ze składkami po jego stronie, który jest częścią wynagrodzenia całkowitego. Stawki i progi zmieniają się co roku, więc kadry muszą pracować na aktualnych przepisach prawa pracy i podatkowego.

Wynagrodzenie netto a PeopleForce

PeopleForce nie nalicza składek ani podatku, ale gromadzi w jednym miejscu wszystko, czego dział płac potrzebuje, by dojść do właściwej kwoty netto. W PeopleForce Core HR wpisy o wynagrodzeniu przechowują stawkę każdego pracownika z walutą i okresem wypłaty, premie i wypłaty jednorazowe, dzięki czemu lista płac startuje od zweryfikowanego brutto. PeopleForce Time dostarcza zaakceptowane godziny, nadgodziny oraz płatne i bezpłatne nieobecności za okres, a gotowe paski trafiają do folderu dokumentów pracownika, gdzie sam sprawdzi historię swojego netto. Analityka HR pozwala raportować koszty wynagrodzeń według zespołów, lokalizacji i okresów bez eksportu do arkuszy.