Co to jest wakat i wolne stanowisko pracy, jakie są rodzaje wakatów i jak sprawnie je obsadzić
Wakat to nieobsadzone stanowisko pracy w strukturze firmy, na które pracodawca szuka pracownika. Stanowisko jest już przewidziane w strukturze i budżecie, ale obecnie nikt go nie zajmuje. Słowo pochodzi od łacińskiego vacatum, „to, co wolne”.
W codziennym języku wakatem nazywa się czasem samo ogłoszenie o pracy. W praktyce to dwie różne rzeczy: wakat oznacza stanowisko, a ogłoszenie o pracy to sposób poinformowania o nim kandydatów.
| Rodzaj | Na czym polega | Przykład |
|---|---|---|
| Zewnętrzny (otwarty) | ogłaszany publicznie: na portalach z ofertami pracy, stronie kariery, w mediach społecznościowych | handlowiec do nowego oddziału |
| Wewnętrzny | najpierw oferowany obecnym pracownikom w ramach rekrutacji wewnętrznej | team leader wybrany spośród programistów zespołu |
| Poufny | nieogłaszany, kandydaci pochodzą z poleceń lub executive search | następca dyrektora finansowego |
| Tymczasowy | stanowisko jest wolne na czas nieobecności pracownika | zastępstwo na czas urlopu rodzicielskiego |
| Nowe stanowisko | rola, której wcześniej nie było w strukturze | pierwszy HR w firmie, która urosła do 50 osób |
Wakat to stanowisko, które już istnieje w strukturze i budżecie. Nowe stanowisko trzeba najpierw uzasadnić i zatwierdzić: opisać obowiązki w opisie stanowiska, ustalić poziom wynagrodzenia i dodać rolę do struktury. Dopiero wtedy staje się wakatem i można zacząć rekrutację.
Ewidencja wakatów przydaje się nie tylko rekruterom. Pokazuje wskaźnik wakatów oraz różnicę między faktycznym a planowanym headcountem, czyli miejsca, w których zespołom brakuje ludzi.
| Wskaźnik | Co pokazuje |
|---|---|
| Time to fill | ile dni mija od otwarcia wakatu do zatrudnienia |
| Time to hire | ile dni zajmuje kandydatowi droga od aplikacji do zatrudnienia |
| Wskaźnik wakatów | jaka część stanowisk w firmie jest obecnie nieobsadzona |
| Cost per hire | ile kosztuje obsadzenie jednego wakatu |
| Źródła kandydatów | które kanały dają najwięcej zatrudnień, a nie tylko aplikacji |
Kodeks pracy nie definiuje pojęcia wakatu, ale reguluje sposób jego obsadzania. Od 24 grudnia 2025 roku obowiązują przepisy o jawności wynagrodzeń: pracodawca przekazuje kandydatowi informację o wynagrodzeniu lub jego przedziale w ogłoszeniu albo przed rozmową kwalifikacyjną, nazwy stanowisk w ogłoszeniach mają być neutralne płciowo, a pytanie o wynagrodzenie z poprzedniej pracy jest niedozwolone.
Na czas nieobecności pracownika wakat można obsadzić umową o pracę na zastępstwo (art. 25 § 1 Kodeksu pracy). W samorządach nabór na wolne stanowisko urzędnicze jest otwarty i konkurencyjny, a ogłoszenie publikuje się w Biuletynie Informacji Publicznej z terminem składania dokumentów nie krótszym niż 10 dni.
W PeopleForce wakat przechodzi całą drogę w jednym miejscu. Kierownik składa wniosek o otwarcie wakatu, który trafia do akceptacji według ścieżki ustalonej w firmie, a po zatwierdzeniu rekruter tworzy z niego wakat w Recruit. Multiposting publikuje ogłoszenie na kilku portalach jednocześnie, kandydaci przechodzą przez kolejne etapy, a osoby prowadzące rozmowy wypełniają karty oceny. Raporty Time to fill, Time to hire i źródeł kandydatów w analityce HR pokazują, ile trwa obsadzenie każdego wakatu i które kanały działają najlepiej.
Od Core HR po zaawansowaną analitykę HR — zobacz, jak PeopleForce pomaga zespołom automatyzować procesy i oszczędzać nawet 80 godzin miesięcznie.