Webinar
Jak połączyć HR, kadry i płace w jeden proces? Zapisz się

Wakat

Co to jest wakat i wolne stanowisko pracy, jakie są rodzaje wakatów i jak sprawnie je obsadzić

Co to jest wakat

Wakat to nieobsadzone stanowisko pracy w strukturze firmy, na które pracodawca szuka pracownika. Stanowisko jest już przewidziane w strukturze i budżecie, ale obecnie nikt go nie zajmuje. Słowo pochodzi od łacińskiego vacatum, „to, co wolne”.

W codziennym języku wakatem nazywa się czasem samo ogłoszenie o pracy. W praktyce to dwie różne rzeczy: wakat oznacza stanowisko, a ogłoszenie o pracy to sposób poinformowania o nim kandydatów.

Rodzaje wakatów

RodzajNa czym polegaPrzykład
Zewnętrzny (otwarty)ogłaszany publicznie: na portalach z ofertami pracy, stronie kariery, w mediach społecznościowychhandlowiec do nowego oddziału
Wewnętrznynajpierw oferowany obecnym pracownikom w ramach rekrutacji wewnętrznejteam leader wybrany spośród programistów zespołu
Poufnynieogłaszany, kandydaci pochodzą z poleceń lub executive searchnastępca dyrektora finansowego
Tymczasowystanowisko jest wolne na czas nieobecności pracownikazastępstwo na czas urlopu rodzicielskiego
Nowe stanowiskorola, której wcześniej nie było w strukturzepierwszy HR w firmie, która urosła do 50 osób

Skąd biorą się wakaty

  • Odejścia pracowników. Wysoka rotacja pracowników sprawia, że te same stanowiska otwierają się ponownie.
  • Awanse i przeniesienia. Pracownik przechodzi do innej roli, a jego dotychczasowe stanowisko się zwalnia.
  • Rozwój firmy. Firma rośnie zgodnie z planem zatrudnienia i dodaje nowe role.
  • Reorganizacja. Zmiana struktury tworzy nowe stanowiska lub zmienia istniejące.
  • Długie nieobecności. Urlop macierzyński, rodzicielski lub długie zwolnienie lekarskie zostawiają stanowisko tymczasowo wolne.

Wakat a nowe stanowisko

Wakat to stanowisko, które już istnieje w strukturze i budżecie. Nowe stanowisko trzeba najpierw uzasadnić i zatwierdzić: opisać obowiązki w opisie stanowiska, ustalić poziom wynagrodzenia i dodać rolę do struktury. Dopiero wtedy staje się wakatem i można zacząć rekrutację.

Ewidencja wakatów przydaje się nie tylko rekruterom. Pokazuje wskaźnik wakatów oraz różnicę między faktycznym a planowanym headcountem, czyli miejsca, w których zespołom brakuje ludzi.

Jak obsadzić wakat: 6 kroków

  1. Potwierdzenie potrzeby. Warto sprawdzić, czy obowiązków nie da się rozdzielić, i uzyskać zgodę przełożonego oraz działu finansów.
  2. Opis stanowiska. Należy spisać zadania, wymagania obowiązkowe i mile widziane, widełki wynagrodzenia oraz tryb pracy.
  3. Wybór kanałów. Rekrutacja wewnętrzna, program poleceń pracowniczych, portale z ofertami pracy, strona kariery firmy lub media społecznościowe.
  4. Publikacja ogłoszenia. Ogłoszenie lepiej zacząć od tego, czym kandydat będzie się zajmować i co otrzyma, a nie od listy wymagań.
  5. Selekcja. Analiza CV, wywiad ustrukturyzowany i w razie potrzeby zadanie rekrutacyjne z tymi samymi kryteriami dla wszystkich.
  6. Oferta i start. Po wyborze kandydata wysyła się ofertę pracy i z wyprzedzeniem planuje onboarding.

Wskaźniki rekrutacji na wakat

WskaźnikCo pokazuje
Time to fillile dni mija od otwarcia wakatu do zatrudnienia
Time to hireile dni zajmuje kandydatowi droga od aplikacji do zatrudnienia
Wskaźnik wakatówjaka część stanowisk w firmie jest obecnie nieobsadzona
Cost per hireile kosztuje obsadzenie jednego wakatu
Źródła kandydatówktóre kanały dają najwięcej zatrudnień, a nie tylko aplikacji

Wakat w polskim prawie

Kodeks pracy nie definiuje pojęcia wakatu, ale reguluje sposób jego obsadzania. Od 24 grudnia 2025 roku obowiązują przepisy o jawności wynagrodzeń: pracodawca przekazuje kandydatowi informację o wynagrodzeniu lub jego przedziale w ogłoszeniu albo przed rozmową kwalifikacyjną, nazwy stanowisk w ogłoszeniach mają być neutralne płciowo, a pytanie o wynagrodzenie z poprzedniej pracy jest niedozwolone.

Na czas nieobecności pracownika wakat można obsadzić umową o pracę na zastępstwo (art. 25 § 1 Kodeksu pracy). W samorządach nabór na wolne stanowisko urzędnicze jest otwarty i konkurencyjny, a ogłoszenie publikuje się w Biuletynie Informacji Publicznej z terminem składania dokumentów nie krótszym niż 10 dni.

W PeopleForce wakat przechodzi całą drogę w jednym miejscu. Kierownik składa wniosek o otwarcie wakatu, który trafia do akceptacji według ścieżki ustalonej w firmie, a po zatwierdzeniu rekruter tworzy z niego wakat w Recruit. Multiposting publikuje ogłoszenie na kilku portalach jednocześnie, kandydaci przechodzą przez kolejne etapy, a osoby prowadzące rozmowy wypełniają karty oceny. Raporty Time to fill, Time to hire i źródeł kandydatów w analityce HR pokazują, ile trwa obsadzenie każdego wakatu i które kanały działają najlepiej.

Zobacz PeopleForce w akcji

Od Core HR po zaawansowaną analitykę HR — zobacz, jak PeopleForce pomaga zespołom automatyzować procesy i oszczędzać nawet 80 godzin miesięcznie.